PROJELER

Küresel ekonomi ve siyasetteki dönüşüm, devletlerin kalkınma ve uluslararası konumlanma stratejilerini yeniden şekillendiriyor. Bu süreçte, geleneksel politikaların yanı sıra fiziki ve dijital altyapıyı dönüştürmeyi hedefleyen mega projeler, stratejik araçlar olarak öne çıkıyor. Bu projeler, yalnızca ekonomik büyüme veya kentsel dönüşümü değil; aynı zamanda ülkelerin küresel sistemdeki rolünü, ekonomik güvenliğini ve jeopolitik etkisini yeniden tanımlama iddiasını taşımakta.

Strateji Türkiye, "Projeler" başlıklı sayısıyla farklı coğrafyalarda hayata geçirilen altı iddialı projeyi analiz ediyor. 2025 yılının son sayısı olan bu çalışma, ilgili projelerin arkasındaki ekonomik mantığı, jeopolitik motivasyonları ve karşılaştıkları yapısal riskleri değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Her bir proje, ev sahibi ülkenin iç dinamikleri ve dünyayla etkileşimi bağlamında ele alınarak, mega projeler olgusunun çok boyutlu bir analizi sunulmaktadır.

Dr. Memduh Ünal, "İstanbul Finans Merkezi: Ekonomik Güvenlik ve Kalkınma Projesi" başlığı altında İFM’yi Türkiye’nin dış finansmana bağımlı büyüme modeli ve bu modelin oluşturduğu kırılganlıklar bağlamında inceliyor. Projenin, sermaye çekmekten öte finansmanın niteliğini ve vadesini dönüştürme potansiyeli üzerinde duruyor. İFM’nin, İstanbul’u bir lojistik ve ulaşım merkezinden, finansal derinliği olan bir komuta merkezine dönüştürme vizyonu, makroekonomik ve kalkınma perspektifleriyle analiz ediliyor.

Dr. Ramazan Aydın, “Nusantara: Mekânsal Hamleden Stratejik Dönüşüme” başlığıyla Endonezya’nın başkentini taşıma kararının stratejik arka planını irdeliyor. Karar, Cakarta’nın gün geçtikçe derinleşen kapasite sorununa karşı geliştirilen teknik bir çözüm olmanın ötesinde, ülkenin bölgesel dengesizliklerini giderme ve Hint-Pasifik’teki jeopolitik rekabette özerk bir hat izleme iradesinin parçası olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin, savunma sanayii ve altyapı alanındaki kapasitesiyle bu süreçteki potansiyel rolüne de ayrıca değiniliyor.

Dr. Sibel Bülbül Pehlivan "NEOM: Fırsatlar, Riskler ve Jeopolitik Bağlam" başlıklı çalışmada, Suudi Arabistan’ın Vision 2030 stratejisinin amiral gemisi olan NEOM projesini mercek altına alıyor. NEOM’un, ülkenin petrol bağımlı ekonomik yapısından çıkış için önemi, teknolojik liderlik vizyonu ve bölgesel nüfuz arayışındaki rolü detaylandırılıyor. Çalışma, projenin taşıdığı finansal, toplumsal ve çevresel riskleri de ele alarak önemli bir değerlendirme sunuyor.

Dr. Aybala Lale Kahraman, “Songdo IBD ve Huangpu Veri Özel Bölgesi” başlıklı çalışmasında, iki farklı dijital dönüşüm modelini inceliyor. Güney Kore’nin Songdo IBD’si, akıllı ve yeşil şehircilik üzerinden küresel markalaşma stratejisini temsil ederken; Çin’in Huangpu Veri Özel Bölgesi, devlet merkezli veri egemenliği ve dijital ekonomi modelinin bir pilot alanı olarak ele alınıyor. Her iki projenin de ülke markalaşması ve küresel teknoloji rekabetindeki anlamı vurgulanıyor.

Son olarak, Dr. Hamdullah Baycar, “Masdar City: Başarı mı, Serap mı?” başlığı altında, Birleşik Arap Emirlikleri’nin hayata geçirmeyi hedeflediği sürdürülebilir şehir projesi Masdar City’nin serüvenini ele alıyor. Çalışmada, projenin başlangıçtaki ütopik hedeflerinden daha gerçekçi bir modele dönüşüm süreci; Masdar City’nin bir halkla ilişkiler aracı olma, teknoloji test etme ve çevre diplomasisi yürütme işlevleri bağlamında tartışılıyor. Bölgesel mega proje rekabetindeki konumu da analize dahil ediliyor.

Strateji Türkiye olarak, “Projeler” sayısının, küresel mega projeler olgusunu ekonomi politiğin, uluslararası ilişkilerin ve kalkınma stratejilerinin kesişim noktasında anlamaya yönelik kapsamlı bir çerçeve sunmasını umuyoruz. Projelerin teknik ve finansal boyutlarının yanı sıra, oluşturdukları toplumsal etkiler ve jeopolitik sonuçlar da dikkate alınarak, konuya dair bütüncül bir bakış açısı hedeflenmiştir.

İstifâde etmeniz dileğiyle,

Strateji Türkiye Dergisi.